نکات ترجمه برای مترجمین و آنان که ترجمه را دوست دارند

نکات ترجمهنکات ترجمه برای مترجمین و آنان که ترجمه را دوست دارند

این مطلب نخستین بار در سایت musavis.com منتشر شده و با کسب اجازه از نویسنده در این وبلاگ بازنشر گردید.

بسیاری از افراد بر این باورند که ترجمه کار ساده‌ای است، و برای ترجمه کردن، تنها کاری که باید انجام دهید جایگزینی متن مبداء با کلمات معادل در زبان مقصد است. ای کاش اینطور بود، اما چنین فرضی کاملاً اشتباه است، چراکه برخی عبارات، در صورت ترجمه تحت‌اللفظی یا همان ترجمه لغت به لغت، اساساً بی‌معنی خواهند بود. ترجمه فرآیندی بسیار پیچیده است که در آن، مترجم باید عوامل متعددی را در نظر بگیرد، از جمله ژانر یا نوع متن و سبک و سیاق متن مبداء (آنچه باید ترجمه شود)، مهارت در ترجمه متن مورد نظر، مدت زمان اختصاص یافته به پروژه ترجمه، و غیره. با جستجوی ساده‌ای در اینترنت، به نتایج متعددی دست پیدا خواهید کرد که هرکدام از دیدگاه متفاوتی به ترجمه نگاه کرده و یافته‌ها و تجربه‌های ارزشمند خود را در اختیارتان قرار می‌دهند. ادامه مطلب …

گارانتی و نحوه استفاده از آن

گارانتی چیست؟

  • گارانتی یا ضمانت معمولاً تعهدی است که به صورت رایگان از سوی تولید‌کننده کالا یا ارائه‌دهنده خدمات به خریدار داده می‌شود.
  • در خصوص گارانتی خدمات ترجمه، گارانتی ترجمه به معنای این است که مرکز خدمات ترجمه و نگارش محتوای ترنس۲۴ تعهد می‌نماید در صورت بروز مشکل در حین یا پس از ارائه خدمات (محصول نهایی ترجمه)، طی مدت مشخص و محدود مندرج در شرایط و ضوابط خدمات و سایت مرکز، مشکل بوجود آمده را برطرف نماید.
  • یک گارانتی معتبر باید توضیح دهد که در صورت نیاز به آن، چگونه و با چه ابزاری از گارانتی استفاده نمایید. در مرکز خدمات ترجمه و نگارش محتوای ترنس۲۴، گارانتی ترجمه نیز مانند سایر فرآیندهای این مرکز به صورت آنلاین ارائه می‌گردد، و بدین ترتیب هرگونه نیاز به مراجعه حضوری مشتری را رفع می‌نماید.

ادامه مطلب …

دستورالعمل بازخوانی متون انگلیسی

دستورالعمل بازخوانی مقالات ISI و متون ترجمه شده به زبان انگلیسی

آخرین بروزرسانی: 11 اردیبهشت 1393

این دستورالعمل برای بازخوانی کلیه متون ترجمه شده از فارسی به انگلیسی معتبر و الزامی می باشد.

همکاران موظف هستند برای ارائه خدمات بازخوانی متون ترجمه شده به ترتیب ذیل عمل نمایند:

1-  مطالعه کامل دستورالعمل دانشگاه Indiana  و یادگیری و اعمال کلیه موارد موجود در آن.
2- انتخاب کل متن (Ctrl+A) و انتخاب گزینه چپ به راست (متون انگلیسی نباید به صورت راست به چپ تایپ شوند)
3- تغییر کل قلم ها به Times New Roman 12pt
4- کشیده (Justify) کردن کل متن
5- کلیه عناوین در سمت چپ قرار گرفته و Bold شوند. ادامه مطلب …

چگونه یک مقاله ISI بنویسیم؟

 چگونه یک مقاله ISI بنویسیم؟

موسسه اطلاعات علمی ( Institute for Scientific Information )

بانک اطلاعات ISI مرکزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجلات علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می باشد. شمار مجلات ISI ثابت نیست. یک مجله ممکن است در یک زمان٬ از مجلات ISI محسوب شود٬ اما به دلیل کاهش بار علمی٬ بعدا از لیست مجلات ISI کنار گذاشته شود. در حال حاضر بیش از ۱۶۰۰۰ مجله٬ در لیست ISI قرار دارند. هر ساله ۲۰۰۰ مجله جدید مورد ارزیابی قرار می گیرد و حدود ده درصد آنها به لیست ISI اضافه می شوند.

هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI یکسری مراحل ارزیابی را پشت سر می گذارد. ازجمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتی ISI ، کمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقالات چاپ شده در آن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشرآن می باشد. ادامه مطلب …

هفت گفتار درباره ترجمه – دکتر کورش صفوی (گفتار هفتم)

گفتار هفتم: سبک در ترجمه

در این مقاله کوشش خواهد شد تا پس از ارائه تعریفی از سبک[1] بدان معنایی که در ترجمه شناسی مطرح است، برخی از گونه های آن مورد بررسی قرار گیرد و سپس آنچه از دیدگاه زبانشناسی به عنوان اصول رعایت سبک در ترجمه مورد نظر است، به گونه ای ساده انگاشته بیان شود.

آنچه در این مختصر تحت عنوان سبک مطرح می شود، با تعریفی که از آن در بررسی های ادبی مورد نظر است، کم و بیش متفاوت می نماید. در اینجا منظور از سبک، شیوه بیان متن زبان مبدا است.

سبک یا شیوه بیان یک نویسنده نسبت به موضوع مورد نظر وی دارای ویژگی های خاصی است. به طور کلی سبک یک داستان با سبکی که در نگارش مقاله ای علمی ارائه می شود متفاوت است. زبانی که برای توصیف علمی یک رویداد به کار می رود، با توصیف ادبی همان رویداد و طبعا توصیفی که از آن رویداد برای کودکان ارایه می شود، تفاوت بارزی دارد. ادامه مطلب …

هفت گفتار درباره ترجمه – دکتر کورش صفوی (گفتار ششم)

گفتار ششم: بررسی ترجمه ناپذیری

در این مقاله سعی بر آن است تا آنچه به هنگام برگردان یک متن از زبان مبدا (S) به زبان مقصد (T) ترجمه ناشدنی می نماید، مورد بررسی قرار گیرد و چگونگی امکان ارائه معادلی مناسب برای هر یک مطرح شود.

در ابتدا چهار اصل کلی را از دیدگاه معنی شناسی با یکدیگر مرور می کنیم.

الف) در هیچ زبانی نمی توان دو واژه را هم معنی دانست.

ب) واحد ترجمه جمله است.

پ) بر اساس مساله نسبیت در زبان، هر زبان بر اساس علایق بکارگیرندگان خود، برش ویژه ای از واقعیت های جهان خارج را بر می گزیند.

ت) معنی یک جمله الزاما حاصل جمع معنی واژه های موجود در آن جمله نیست. ادامه مطلب …

هفت گفتار درباره ترجمه – دکتر کورش صفوی (گفتار پنجم)

گفتار پنجم: نماد شناسی در ترجمه

تصور کنید روزی دستگاهی در اختیارمان باشد که بتواند متنی را ترجمه کند یا نوشته ای را به هر زبانی که بخواهیم برگرداند. در چند دهه اخیر، بسیاری از بزرگان زبانشناسی، ریاضیات و علم رایانه سعی بر آن داشته اند تا آرزوی انسان قرن بیستم را بر آورند، اما با موفقیت کامل هنوز فاصله بسیار است. در مقابل افرادی هم وجود دارند که دو زبانه اند و ترجمه از یک زبان به زبانی دیگر را بسیار ساده می بینند. مطالعه دو زبانگی بهر حال مالامال از پیچیدگی و مشکلات است. بخش اعظم اطلاعات ما از مساله دو زبانگی، محدود به مشاهدات زبانشناسان و مردم شناسانی است که به نقاط گوناگون جهان سفر کرده اند و با مشکل ترجمه مطلبی از زبان بومی ناحیه به زبان خود و یا بر عکس رو به رو شده اند. مترجمینی نیز وجود دارند که پیچیدگی یا عدم امکان ترجمه قطعه شعری را بیان داشته اند. ادامه مطلب …

هفت گفتار درباره ترجمه – دکتر کورش صفوی (گفتار چهارم)

گفتارچهارم: شیوه نقد در ترجمه

هیچ دو مترجمی از یک متن واحد ترجمه ای یکسان بدست نمی دهند و حتی اگر یک مترجم نیز پس از ترجمه متنی، اقدام به ترجمه ای دوباره از آن متن کند، برگردانی متفاوت از ترجمه نخست خود بدست خواهد داد. این مساله در زبانشناسی و بویژه در چهارچوب «کاربرد شناسی زبان»[1]، تحت عنوان گوناگونی در ترجمه مطرح است.

بصورتی بسیار ساده باید گفت که گوناگونی در ترجمه، در دو سطح واژگان و نحو قابل بررسی است.

در ابتدا سعی بر آن است تا از محدودیت های گزینشی سخن گفته و سپس، اختیارات مترجم را که طبعا به گوناگونی در ترجمه منجر می شود مطرح سازیم. ادامه مطلب …

هفت گفتار درباره ترجمه – دکتر کورش صفوی (گفتار سوم)

گفتار سوم: هم معنایی و چند معنایی در ترجمه

یکی از مشکلاتی که مترجمان تازه کار با آن روبرو هستند، انتخاب واژه مناسب از میان توده واژه هایی است که فرهنگنامه ها به عنوان معادل یک واژه بیگانه بدست می دهند.

هم معنایی[1] در اصطلاح به معنی یکسانی معنی است. برای فرهنگ نویسان، بسیاری از واژه ها از یک معنی خاص و واحد برخوردارند و به عبارت دیگر، بسیاری از واژه ها هم معنی اند. بدین ترتیب، این امکان برای فرهنگ نویسان وجود دارد تا در مقابل واژه gala انگلیسی از واژه festivity استفاده کنند؛ هر چند که این کار در شرایطی که خواننده معنی هیچکدام از این دو واژه را نداند، غیر قابل استفاده خواهد بود. این مساله کمابیش در تمامی زبانها وجود دارد و از این رو همواره سعی بر آن بوده است تا در فرهنگنامه ها کمتر از واژه های هم معنی استفاده شود و برای روشن شدن مطلب، بیشتر به ارائه توضیح پرداخته شود.

چنین می نماید که زبان فارسی همانند زبان انگلیسی، به دلیل تحولات تاریخی، از نظر واژه های هم معنی غنی است، زیرا واژگان زبان انگلیسی از دو منبع مختلف یعنی از سویی زبان «انگلو ساکسون» و از سوی دیگر زبانهای لاتین، فرانسه و یونانی نشات گرفته است و همین مساله در مورد زبان فارسی نیز که جدا از زبان فارسی میانه، از زبانهایی چون عربی، ترکی و جز آن واژه قرض کرده، صادق است.

از آنجایی که زبان فارسی از دید تاریخی جزو زبانهای هند و ایرانی بوده و صورت کمابیش تحول یافته فارسی میانه است، واژه های تحول یافته از صورت کهن را به عنوان واژه های اصیل فارسی در نظر می گیرند و واژه های عربی، ترکی، فرانسه، انگلیسی و غیره موجود در این زبان را تحت عنوان «خارجی» یا «قرضی» مشخص می سازند. اما باید اذعان داشت که دو اصطلاح «اصیل» و «قرضی» گمراه کننده اند، زیرا جدا از مساله تحول تاریخی، تا زمانی که واژه های مذکور خلائی را در زبان فارسی پر می کنند، اجزای اصلی و طبیعی زبان فارسی به شمار می آیند و ضمنا باید اضافه کرد که شاید برخی از این واژه ها ی اصیل در گذشته ای دور از زبانی دیگر قرض گرفته شده باشند.

در فارسی حتی می توان صورتهای چهارگانه ای را نمونه آورد که یکی «اصیل»، یکی ترکی، یکی مغولی و یکی عربی است – درفش، بیرق، پرچم و علم – هر چند که در میان این واژه ها «پرچم» پر بسامدتر است. با وجود این می توان ادعا کرد که هم معنایی مطلق در میان واژه ها وجود ندارد و هیچ دو واژه ای دقیقا هم معنی نیستند؛ بعید هم به نظر می رسد که در یک زبان، دو واژه با یک معنی واحد بتوانند در کنار هم به زندگی ادامه دهند. ادامه مطلب …